{"id":308487,"date":"2026-10-02T13:16:04","date_gmt":"2026-10-02T11:16:04","guid":{"rendered":"https:\/\/gratka.pl\/blog\/?p=308487"},"modified":"2026-10-02T13:16:04","modified_gmt":"2026-10-02T11:16:04","slug":"co-to-jest-zachowek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gratka-blog.dlnte.in\/blog\/co-to-jest-zachowek\/","title":{"rendered":"Co to jest zachowek?"},"content":{"rendered":"

Zachowek chroni najbli\u017cszych spadkodawcy, kt\u00f3rzy nie otrzymali nale\u017cnej im cz\u0119\u015bci maj\u0105tku. Je\u015bli dom lub mieszkanie zosta\u0142y zapisane jednej osobie albo wcze\u015bniej przekazane w darowi\u017anie, pozostali uprawnieni mog\u0105 domaga\u0107 si\u0119 zap\u0142aty okre\u015blonej kwoty. Komu przys\u0142uguje zachowek, jak obliczy\u0107 jego wysoko\u015b\u0107 i czy przy braku pieni\u0119dzy trzeba sprzeda\u0107 odziedziczon\u0105 nieruchomo\u015b\u0107?<\/strong><\/p>\n\n

\n\t<\/iframe>\n<\/div>\n\n

Jak dzia\u0142a zachowek?<\/h2>\n

Zgodnie z Kodeksem cywilnym zachowek to roszczenie o zap\u0142at\u0119 okre\u015blonej sumy pieni\u0119dzy, kt\u00f3re przys\u0142uguje niekt\u00f3rym najbli\u017cszym spadkodawcy, je\u015bli nie otrzymali nale\u017cnej im cz\u0119\u015bci maj\u0105tku.<\/strong><\/p>\n

Przyk\u0142adowo, rodzic mo\u017ce zapisa\u0107 ca\u0142e mieszkanie jednemu dziecku. W\u00f3wczas drugie mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 od spadkobiercy zap\u0142aty zachowku.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Komu przys\u0142uguje zachowek?<\/h2>\n

Prawo do zachowku maj\u0105 zst\u0119pni, ma\u0142\u017conek oraz rodzice spadkodawcy, je\u015bli w danej sytuacji dziedziczyliby po nim z ustawy.<\/strong> Zst\u0119pni to dzieci, a w okre\u015blonych przypadkach r\u00f3wnie\u017c wnuki i dalsi potomkowie.<\/p>\n

Jednak nie wszystkie te osoby zawsze mog\u0105 \u017c\u0105da\u0107 zap\u0142aty. Je\u015bli po zmar\u0142ym zosta\u0142y dzieci, jego rodzice nie s\u0105 w tej sytuacji powo\u0142ani do dziedziczenia z ustawy, a wi\u0119c nie przys\u0142uguje im zachowek.<\/p>\n

Jak obliczy\u0107 zachowek?<\/h2>\n

Zachowek to najcz\u0119\u015bciej po\u0142owa warto\u015bci udzia\u0142u, kt\u00f3ry przypad\u0142by uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Je\u015bli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo uprawniony zst\u0119pny jest ma\u0142oletni, zachowek wynosi dwie trzecie takiego udzia\u0142u.<\/strong><\/p>\n

Przy obliczeniach trzeba najpierw ustali\u0107 udzia\u0142 w spadku, kt\u00f3ry przys\u0142ugiwa\u0142by danej osobie na podstawie ustawy. Nast\u0119pnie bierze si\u0119 pod uwag\u0119 warto\u015b\u0107 maj\u0105tku oraz sk\u0142adniki, kt\u00f3re zgodnie z przepisami trzeba doliczy\u0107, np. okre\u015blone darowizny.<\/p>\n

Jak wyliczy\u0107 wysoko\u015b\u0107 zachowku z mieszkania?<\/h3>\n

Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce rodzic pozostawi\u0142 dwoje pe\u0142noletnich dzieci, a jedynym sk\u0142adnikiem maj\u0105tku jest mieszkanie o warto\u015bci 600 tys. z\u0142. Gdyby dosz\u0142o do dziedziczenia ustawowego, ka\u017cde dziecko otrzyma\u0142oby po\u0142ow\u0119 spadku, czyli 300 tys. z\u0142. Je\u015bli ca\u0142e mieszkanie na podstawie testamentu otrzyma jedno dziecko, drugie mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 zachowku odpowiadaj\u0105cego po\u0142owie jego ustawowego udzia\u0142u. W tym przyk\u0142adzie b\u0119dzie to:<\/p>\n

600 000 z\u0142 \u00d7 1\/2 \u00d7 1\/2 = 150 000 z\u0142<\/strong><\/p>\n

W konkretnej sprawie kwota mo\u017ce by\u0107 inna, je\u015bli do rozliczenia trzeba uwzgl\u0119dni\u0107 np. d\u0142ugi spadkowe, wcze\u015bniejsze darowizny albo maj\u0105tek otrzymany ju\u017c przez osob\u0119 uprawnion\u0105.<\/strong><\/p>\n

Zachowek a darowizna nieruchomo\u015bci \u2013 czy darowany dom te\u017c si\u0119 liczy?<\/h2>\n

Wed\u0142ug Kodeksu cywilnego, je\u015bli spadkodawca za \u017cycia przekaza\u0142 komu\u015b dom lub mieszkanie w darowi\u017anie, warto\u015b\u0107 tej nieruchomo\u015bci mo\u017ce by\u0107 uwzgl\u0119dniona przy obliczaniu zachowku.<\/strong><\/p>\n

Jednak nie wszystkie darowizny traktuje si\u0119 jednak tak samo:<\/p>\n\n

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
te przekazane osobom, kt\u00f3re nie s\u0105 spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku, dolicza si\u0119 tylko wtedy, gdy zosta\u0142y dokonane w ci\u0105gu 10 lat przed otwarciem spadku;<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t
\n\t\t\t
darowizny dla spadkobierc\u00f3w lub os\u00f3b uprawnionych do zachowku mog\u0105 by\u0107 brane pod uwag\u0119 tak\u017ce po up\u0142ywie tego okresu.<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\n\n
\n\t\t\t\n\t\t
\n\t\t

Warto\u015b\u0107 darowanej nieruchomo\u015bci ustala si\u0119 wed\u0142ug jej stanu z dnia przekazania, ale przy cenach obowi\u0105zuj\u0105cych w chwili obliczania zachowku. Je\u015bli wi\u0119c mieszkanie zosta\u0142o podarowane 15 lat temu i od tego czasu by\u0142o remontowane, przy wycenie bierze si\u0119 pod uwag\u0119 jego stan z dnia darowizny, a nast\u0119pnie sprawdza, ile taki lokal by\u0142by wart przy obecnych cenach rynkowych.<\/p>\n\t<\/blockquote>\n\t\t\t

\n\t\t\tTo wa\u017cne!\t\t<\/figcaption>\n\t<\/figure>\n\n

Czy trzeba sprzeda\u0107 mieszkanie, \u017ceby zap\u0142aci\u0107 zachowek?<\/h2>\n

Nie ma obowi\u0105zku sprzeda\u017cy odziedziczonego mieszkania tylko dlatego, \u017ce innej osobie przys\u0142uguje zachowek.<\/strong> Roszczenie ma charakter pieni\u0119\u017cny, wi\u0119c spadkobierca mo\u017ce zap\u0142aci\u0107 nale\u017cn\u0105 kwot\u0119 z innych \u015brodk\u00f3w.<\/p>\n

Przepisy pozwalaj\u0105 osobie zobowi\u0105zanej do zap\u0142aty wyst\u0105pi\u0107 o odroczenie terminu, roz\u0142o\u017cenie zachowku na raty, a w wyj\u0105tkowych przypadkach r\u00f3wnie\u017c o jego obni\u017cenie. <\/strong>Zwykle przy roz\u0142o\u017ceniu p\u0142atno\u015bci terminy rat nie mog\u0105 przekracza\u0107 \u0142\u0105cznie 5 lat. W szczeg\u00f3lnych przypadkach s\u0105d mo\u017ce wyd\u0142u\u017cy\u0107 ten okres, jednak maksymalnie do 10 lat.<\/p>\n

Ile jest czasu na dochodzenie zachowku?<\/h2>\n

Zgodnie z Kodeksem cywilnym termin dochodzenia zachowku wynosi 5 lat, ale pocz\u0105tek tego okresu zale\u017cy od sytuacji:<\/p>\n\n

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
je\u015bli uprawniony domaga si\u0119 zap\u0142aty zachowku od spadkobiercy, ten czas liczy si\u0119 od og\u0142oszenia testamentu;<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t
\n\t\t\t
gdy \u017c\u0105danie dotyczy uzupe\u0142nienia zachowku od osoby, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a darowizn\u0119 albo zapis windykacyjny, termin biegnie od dnia otwarcia spadku, czyli od \u015bmierci spadkodawcy.<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\n

Przed wyst\u0105pieniem z \u017c\u0105daniem trzeba wi\u0119c sprawdzi\u0107, kt\u00f3ra z tych dat ma zastosowanie w danej sprawie. Po up\u0142ywie tego terminu osoba zobowi\u0105zana do zap\u0142aty mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 zap\u0142aty, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na przedawnienie.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Czy mo\u017cna zrzec si\u0119 zachowku?<\/h2>\n

Spadkobierca ustawowy mo\u017ce jeszcze za \u017cycia przysz\u0142ego spadkodawcy zrzec si\u0119 prawa do zachowku w ca\u0142o\u015bci albo w cz\u0119\u015bci.<\/strong> Je\u015bli rozwa\u017casz ten krok, konieczne b\u0119dzie zawarcie umowy w formie aktu notarialnego.<\/p>\n

Zrzeczenie mo\u017ce dotyczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie zachowku albo ca\u0142ego prawa do dziedziczenia. Takie rozwi\u0105zanie warto rozwa\u017cy\u0107 np. gdy jedna osoba ma w przysz\u0142o\u015bci otrzyma\u0107 rodzinny dom, a pozostali cz\u0142onkowie rodziny wcze\u015bniej uzgodnili mi\u0119dzy sob\u0105 spos\u00f3b podzia\u0142u maj\u0105tku.<\/p>\n

Samo zrzeczenie si\u0119 zachowku nie oznacza zrzeczenia si\u0119 dziedziczenia ani odrzucenia przysz\u0142ego spadku.<\/strong> Po \u015bmierci spadkodawcy nadal mo\u017cesz zosta\u0107 spadkobierc\u0105, a wtedy osobno trzeba b\u0119dzie rozstrzygn\u0105\u0107 kwesti\u0119 odpowiedzialno\u015bci za d\u0142ugi spadkowe. Przy zad\u0142u\u017conym maj\u0105tku przed podpisaniem aktu trzeba wi\u0119c dok\u0142adnie ustali\u0107, czy umowa ma obejmowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie zachowek, czy ca\u0142e dziedziczenie.<\/p>\n\n

\n\t
\n\t\t\"Julia\t\t\t\t\t

SEO & Content Specialist<\/p>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t

\n\t\t\t\t\t

Julia Cichocka<\/h3>\n\t\t\n\t\t\t\t\t

Redaktorka, copywriterka, specjalistka ds. contentu. Specjalizuje si\u0119 w tworzeniu tre\u015bci o tematyce nieruchomo\u015bci, zdrowego stylu \u017cycia i bran\u017cy\u00a0HR. Obecnie zwi\u0105zana…<\/p>\n<\/div>\n\t\t\n\t\t\t