Wyroby wędzarnicze cieszą się uznaniem wielu smakoszy, ale ich cena często przewyższa koszt zwykłych wędlin. Dlatego wielu właścicieli domów rozważa budowę przydomowej wędzarni. Zanim kupisz materiały, dowiedz się, czy tego typu obiekt wymaga zgłoszenia, jak daleko od granicy działki może stanąć oraz ile pieniędzy trzeba wydać. Sprawdź, jak zbudować wędzarnię.
Czy budowa wędzarni wymaga pozwolenia?
Nie istnieją osobne przepisy dotyczące wędzarni na działce. Z tego powodu formalności zależą od jej rozmiaru, konstrukcji, funkcji i sposobu związania z gruntem.
Mała wędzarnia ustawiona w ogrodzie może zostać uznana za obiekt małej architektury, podobnie jak inne niewielkie elementy zagospodarowania posesji, i nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia. Inaczej będzie w przypadku większej konstrukcji z fundamentem, ścianami i dachem, która może spełniać cechy budynku. Jeśli jest to wolnostojący, parterowy obiekt o powierzchni zabudowy do 35 mkw., nie trzeba uzyskiwać pozwolenia na budowę, ale konieczne jest zgłoszenie [1].
Jak zgłosić budowę wędzarni?
Jeśli planowana wędzarnia przydomowa wymaga zgłoszenia, przed rozpoczęciem prac należy złożyć formularz PB-2 „Zgłoszenie budowy lub wykonywania innych robót budowlanych” [2]. Możesz to zrobić:
Do zgłoszenia trzeba dołączyć oświadczenie PB-5 o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W zależności od rodzaju konstrukcji mogą być potrzebne także szkice, rysunki, uzgodnienia lub inne dokumenty.
Po złożeniu kompletnego zgłoszenia organ ma 21 dni na wniesienie sprzeciwu. Jeśli w tym czasie tego nie zrobi, możesz rozpocząć budowę [1].

Gdzie postawić wędzarnię na działce?
Zasadniczo budynek gospodarczy należy sytuować w odległości co najmniej 3 m od granicy działki, jeśli ściana zwrócona w jej stronę nie ma okien ani drzwi, oraz 4 m, jeśli znajdują się w niej okna lub drzwi [3]. Natomiast rozporządzenie dotyczące ochrony przeciwpożarowej zabrania rozpalania ognia w miejscu, w którym może dojść do zapalenia materiałów palnych albo sąsiednich obiektów. Przepisy zabraniają też składowania poza budynkami materiałów palnych, np. gałęzi i chrustu, w odległości mniejszej niż 4 m od granicy sąsiedniej działki [4].
Miejsce na wędzarnię przydomową powinno więc znaleźć się z dala od drewutni, stosów drewna, suchej roślinności i drewnianych elementów zabudowy. Warto też sprawdzić, dokąd najczęściej kieruje się dym – szczególnie jeśli po tej stronie znajdują się okna, taras albo ogródek sąsiada.

Jak samodzielnie zbudować wędzarnię na działce?
Zacznij od wyboru miejsca i określenia wielkości wędzarni. Na niewielkiej działce sprawdzi się prosta konstrukcja z beczki lub drewna. Większa wędzarnia murowana wymaga solidnego podłoża i poświęcenia więcej czasu na prace.
Wędzarnia z beczki
Najłatwiejszą wędzarnię można zrobić z metalowej beczki, która pełni funkcję komory wędzarniczej. Łączy się ją z paleniskiem kanałem dymowym o długości około 1-2 m, a u góry montuje komin do regulowania odpływu dymu. W środku potrzebne są jeszcze pręty albo ruszt do zawieszania produktów oraz termometr.
Wędzarnia z drewna
Drewnianą komorę można wykonać na szkielecie z kantówek, a następnie obić deskami. Do budowy najlepiej wykorzystać drewno liściaste, np. olchę, buk lub dąb. Wewnątrz komory nie należy stosować chemicznych impregnatów ani drewna iglastego zawierającego dużo żywicy.
Palenisko umieszcza się poza komorą i łączy z nią rurą dymową. Konstrukcja powinna mieć także daszek chroniący ją przed opadami, możliwość regulacji przepływu dymu, termometr oraz pręty lub ruszty na produkty.
Wędzarnia murowana
Budowę wędzarni murowanej zacznij od przygotowania stabilnej podstawy. Przy cięższej konstrukcji potrzebny będzie fundament, np. z betonowej płyty, zabezpieczony przed wilgocią izolacją poziomą.
Palenisko zrób z materiałów odpornych na wysoką temperaturę, np. cegły szamotowej i wyposaż w odpowiednie drzwiczki. Następnie połącz je kanałem dymowym z komorą wędzarniczą. Ściany zewnętrzne można wymurować z cegły pełnej lub klinkierowej. W komorze trzeba przewidzieć miejsca na pręty lub ruszty, a na górze komin z szybrem pozwalającym regulować przepływ dymu. Całość powinna być zabezpieczona daszkiem przed deszczem.
Ile kosztuje postawienie wędzarni w ogrodzie?
Cena wędzarni zależy nie tylko od jej wielkości i materiału, ale też od źródła ciepła. Inaczej wyceniane są modele opalane drewnem, a inaczej gazowe czy elektryczne. Na koszt wpływają również dodatkowe funkcje, np. regulacja temperatury, termometr, generator dymu czy rozbudowany system wentylacji.
Najmniejsze gotowe wędzarnie można kupić już za ok. 300 zł. Kompletne zestawy z podstawą i paleniskiem kosztują zwykle od ok. 500 zł, a cena rośnie wraz z wielkością komory i wyposażeniem. Jeszcze taniej może wyjść wędzarnia z beczki wykonana samodzielnie. Jeśli masz już odpowiednią metalową beczkę, podstawową konstrukcję można przygotować za około 150 zł. Do kosztów trzeba doliczyć m.in. ruszt lub haki, termometr oraz elementy potrzebne do wykonania paleniska i odprowadzenia dymu.
Najwięcej kosztuje zazwyczaj wędzarnia murowana. Same materiały mogą pochłonąć ok. 1000-3000 zł, zależnie od wielkości konstrukcji, rodzaju cegły, sposobu wykonania fundamentu i komory wędzarniczej. Jeśli budowę zlecisz fachowcowi, do ceny materiałów trzeba doliczyć również robociznę.
Na koniec pamiętaj, że wędzarnia wymaga regularnej pielęgnacji, jeśli ma służyć przez lata. Przed pierwszym użyciem dokładnie ją sprawdź, umyj ruszty i haki, a nowy model wygrzej zgodnie z instrukcją producenta. Po każdym wędzeniu usuń popiół, tłuszcz i osady, a co pewien czas skontroluj drożność przewodu dymowego oraz stan elementów metalowych. W konstrukcji murowanej zwracaj uwagę na pęknięcia i spoiny, natomiast drewnianą chroń przed wilgocią. Dzięki temu przydomowa wędzarnia będzie bezpieczna w użytkowaniu i gotowa na kolejne sezony.
Źródła:
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane: https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-budowlane-16796118
- Zgłoś budowę lub inne roboty budowlane bez projektu budowlanego: https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/ou550
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – § 12:https://eli.gov.pl/eli/DU/2022/1225/ogl
- Rozporządzenie MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów – § 4: https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/ochrona-przeciwpozarowa-budynkow-innych-obiektow-budowlanych-i-17626053/par-4

0 komentarzy