Eternit wciąż znajduje się na dachach wielu starszych domów i budynków gospodarczych. Materiał ten zawiera azbest, dlatego jego usuwanie i utylizacja wymagają zachowania szczególnych zasad bezpieczeństwa. Podpowiadamy, kiedy eternit może stanowić zagrożenie dla zdrowia, jak rozpoznać jego stan techniczny i w jaki sposób usunąć go z nieruchomości zgodnie z przepisami.
Eternit – co to jest?
Eternit to potoczna nazwa płyt azbestowo-cementowych, które przez lata stosowano przede wszystkim jako pokrycie dachów i elewacji. Połączenie cementu z włóknami azbestowymi dawało materiał trwały, odporny na wysoką temperaturę, ogień i warunki atmosferyczne [1]. Z tego powodu był powszechnie wykorzystywany w budownictwie, także w domach wznoszonych w czasach PRL.
W Polsce produkcja i obrót wyrobami zawierającymi azbest zostały zakazane na mocy ustawy z 19 czerwca 1997 r., która weszła w życie 28 września 1997 r. Nadal jednak takie materiały znajdują się w wielu starszych budynkach [2].
Czy eternit jest szkodliwy dla zdrowia?
Eternit w dobrym stanie technicznym nie musi stanowić bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia. Ryzyko pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy płyty są uszkodzone, pękają, kruszą się albo są poddawane obróbce, np. cięciu, wierceniu czy łamaniu. W takich sytuacjach do powietrza mogą uwalniać się bardzo drobne włókna azbestowe [1]. Ich wdychanie jest niebezpieczne, ponieważ włókna mogą przedostawać się do układu oddechowego i pozostawać w nim przez wiele lat.
Długotrwałe narażenie na azbest zwiększa ryzyko rozwoju m.in. pylicy azbestowej, raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej [1]. Z tego względu płyt eternitowych nie należy samodzielnie łamać, ciąć, wiercić ani w inny sposób uszkadzać.

Masz eternit na dachu? Sprawdź, do kiedy trzeba go usunąć i gdzie go zgłosić
Wyroby zawierające azbest mogą być użytkowane najpóźniej do 31 grudnia 2032 r., a ich obecność trzeba zgłaszać co roku [3]. Jako osoba fizyczna musisz złożyć taką informację do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta – w zależności od tego, gdzie znajduje się nieruchomość. Termin mija 31 stycznia każdego roku i dotyczy danych za poprzedni rok.
Właściciel powinien też sprawdzać stan techniczny eternitu. Służy do tego specjalny formularz oceny, w którym określa się, czy płyty są w dobrym stanie, czy wymagają pilnego usunięcia albo ponownej kontroli po określonym czasie [3].

Jak bezpiecznie usunąć eternit z dachu?
Pod żadnym pozorem samodzielnie nie demontuj żadnych elementów wykonanych z eternitu. Prace powierz wykonawcy przygotowanemu do bezpiecznego usuwania wyrobów zawierających azbest. Odpady muszą zostać odpowiednio zabezpieczone, przetransportowane i przekazane do miejsca, w którym mogą być legalnie unieszkodliwione.
Nie wolno wyrzucać eternitu do zwykłego kontenera ani składować go luzem na działce. Przed rozpoczęciem prac należy sprawdzić w gminie, jakie zasady odbioru takich odpadów obowiązują w twojej miejscowości.
Ile kosztuje utylizacja eternitu?
Koszt usunięcia eternitu zależy m.in. od ilości materiału, zakresu prac i lokalizacji. Sam demontaż kosztuje orientacyjnie 59,94-86,89 zł/mkw. brutto, a wywóz i utylizacja 30,70-40 zł/mkw. brutto. Przy dachu o powierzchni 150 mkw. daje to łącznie ok. 13 600-19 000 zł. Kwota nie obejmuje zakupu i położenia nowego pokrycia dachowego.
Zanim zamówisz wykonawcę, dowiedz się, czy można dostać dofinansowanie na wymianę dachu z eternitu w twojej gminie lub województwie. W 2026 r. środki mogą obejmować m.in. demontaż, zbieranie, transport i unieszkodliwienie materiału [4]. W zależności od zasad konkretnego programu wsparcie może pokryć część, a niekiedy całość kosztów. Jeśli wymiana dachu jest częścią termomodernizacji domu, sprawdź osobno możliwość skorzystania z programu Czyste Powietrze lub ulgi termomodernizacyjnej. Przy takiej inwestycji warto od razu zaplanować także termin prac i sposób zabezpieczenia budynku po zdjęciu starego pokrycia.
Źródła:
- Główny Inspektorat Sanitarny, „Dlaczego azbest jest niebezpieczny dla zdrowia”: https://www.gov.pl/web/gis/dlaczego-azbest-jest-niebezpieczny-dla-zdrowia
- Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19971010628
- Ministerstwo Rozwoju i Technologii, „Usuwanie azbestu”: https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/Usuwanie-azbestu
- Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, „NFOŚiGW wspiera usuwanie azbestu – rusza nabór wniosków na dofinansowanie dla WFOŚiGW”, 23 kwietnia 2026 r: https://www.gov.pl/web/nfosigw/nfosigw-wspiera-usuwanie-azbestu–rusza-nabor-wnioskow-na-dofinansowanie

0 komentarzy