Nowe przepisy o eksmisji. Wyjaśniamy, kogo naprawdę dotyczy projekt

Wokół nowych przepisów o eksmisji pojawiło się wiele pytań, ponieważ część osób odebrała projekt jako istotną zmianę dla prywatnych właścicieli mieszkań. Tymczasem projekt Ministerstwa Finansów dotyczy przede wszystkim egzekucji administracyjnej, a więc sytuacji, w których obowiązek opróżnienia lokalu wynika z decyzji administracyjnej, a nie z typowego sporu między właścicielem mieszkania a najemcą. 

To ważne rozróżnienie. Jeśli ktoś wynajmuje prywatnie mieszkanie i ma problem z lokatorem, który nie płaci czynszu, jego sytuacja co do zasady nie jest bezpośrednio objęta tą nowelizacją. W takich sprawach nadal kluczowa pozostaje ścieżka sądowa i komornicza, a projekt koncentruje się na innym trybie działania państwa. 

To nie jest ustawa o prywatnym wynajmie

Projekt dotyczy egzekucji administracyjnej, czyli takiej procedury, w której obowiązek opuszczenia lokalu wykonuje państwo albo urząd na podstawie decyzji administracyjnej. Chodzi więc o inną sytuację niż zwykły konflikt między prywatnym właścicielem a najemcą mieszkania. 

W praktyce oznacza to, że nowe przepisy nie zmieniają zasad dochodzenia roszczeń w typowym prywatnym najmie. Ich celem jest raczej zbliżenie ochrony w egzekucji administracyjnej do tej, która od dawna obowiązuje przy egzekucji sądowej. 

O co chodzi w projekcie?

Rząd chce uporządkować przepisy tak, aby osoba usuwana z lokalu w trybie administracyjnym nie była gorzej chroniona niż osoba eksmitowana na podstawie orzeczenia sądu. Dziś właśnie w tym obszarze ochrona przed bezdomnością bywa słabsza, a projekt ma to zmienić. 

W praktyce chodzi o trzy główne elementy: 

Kogo obejmą zmiany?

Nowe rozwiązania mają dotyczyć konkretnych przypadków, a nie wszystkich lokatorów w Polsce. Z publicznych omówień projektu wynika, że chodzi m.in. o eksmisje z niektórych mieszkań służbowych oraz o obowiązek opróżnienia lokalu na podstawie tzw. specustaw, np. drogowej, kolejowej czy lotniskowej. 

Jeden z popularnych serwisów wskazuje, że zmiany mają obejmować m.in. mieszkania Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, ABW i AW. W debacie pojawiają się też żołnierze oraz osoby usuwane z nieruchomości pod inwestycje publiczne, bo właśnie w takich obszarach może działać egzekucja administracyjna. 

Co zmieni się zimą?

Projekt przewiduje okres ochronny od 1 listopada do 31 marca. W tym czasie eksmisja w trybie administracyjnym co do zasady nie miałaby być przeprowadzana, jeśli osobie usuwanej nie wskazano lokalu albo tymczasowego pomieszczenia. 

To rozwiązanie nie tworzy zupełnie nowej zasady w polskim prawie mieszkaniowym, tylko przenosi do egzekucji administracyjnej mechanizmy ochronne znane już z innych procedur eksmisyjnych. Celem ma być ograniczenie ryzyka nagłej bezdomności w najtrudniejszym okresie roku. 

To nie oznacza pełnej ochrony dla każdego

Projekt nie zakłada, że każda osoba objęta obowiązkiem opróżnienia lokalu zyska pełną i bezwarunkową ochronę. Z publicznych opisów wynika, że przewidziano też wyjątki. 

Ochrona przed eksmisją „na bruk” nie będzie przysługiwać m.in. wtedy, gdy osoba: 

To ważne, bo pokazuje, że projekt nie polega na całkowitym zablokowaniu eksmisji, tylko na wprowadzeniu minimalnych zabezpieczeń w określonych sytuacjach. 

Czy prywatni właściciele mieszkań mają się czego obawiać?

Jeśli ktoś wynajmuje prywatnie mieszkanie i ma spór z nierzetelnym najemcą, ten projekt nie zmienia bezpośrednio zasad prowadzenia takiej sprawy. Nadal kluczowa pozostaje ścieżka sądowa, a nie administracyjna. 

Najważniejszy wniosek jest więc prosty: nowelizacja nie jest rewolucją dla całego rynku najmu. To projekt, który porządkuje ochronę osób eksmitowanych w egzekucji administracyjnej, przede wszystkim tam, gdzie państwo lub urząd wykonuje obowiązek opróżnienia lokalu. 

SEO & Content Specialist

Julia Cichocka

Redaktorka, copywriterka, specjalistka ds. contentu. Specjalizuje się w tworzeniu treści o tematyce nieruchomości, zdrowego stylu życia i branży HR. Obecnie związana…